STIGMA I IZOLACIJA PACIJENATA OBOLELIH OD HANSENOVE BOLESTI U JAPANSKOJ KNJIŽEVNOSTI KROZ ANALIZU ROMANA SLATKA PASTA OD PASULJA DURIJANA SUKEGAVE

Apstrakt

Ovaj rad analizira teme stigmatizacije i izolacije povezane sa društvenim odnosom prema lepri, odnosno Hansenovoj bolesti u Japanu, s posebnim naglaskom na njenu književnu reprezentaciju u romanu Slatka pasta od pasulja Durijana Sukegave. Lepra, istorijski obeležena snažnom društvenom stigmom i sistematskim institucionalnim odvajanjem obolelih, zauzima posebno mesto u japanskoj kulturnoj i književnoj tradiciji. Zbog vidljivih telesnih promena i trajnih ožiljaka, bolest je poprimila simboličko značenje povezano s nečistoćom, božanskom kaznom i moralnom okaljanošću, što je produbilo fizičku i društvenu marginalizaciju obolelih. Ovakva predstava dodatno je učvršćena kroz biblijski pojam tsara’ath, koji se prevodi kao „nečistoća”, naglašavajući ideju da su oboleli istovremeno telesno i moralno odbačeni. Tokom 20. veka u Japanu, oboleli su decenijama bili prisilno izolovani u leprozarijume, što je trajno oblikovalo javnu percepciju bolesti i doprinelo ukorenjivanju društvenih predrasuda. U tom kontekstu, analiza lika Tokue u romanu Slatka pasta od pasulja pokazuje kako književnost reflektuje iskustva pojedinaca koji su čitav život proveli na marginama društva. Tokuin narativ otkriva dugoročne psihološke posledice izolacije, ali i mogućnost preobražaja odnosa prema bolesti kroz empatiju, solidarnost i razumevanje. Kombinujući književnu analizu i istorijske uvide, rad ispituje način na koji se fikcija i stvarnost prepliću u prikazu društvene stigme lepre, naročito u japanskom kontekstu u kojem su oboleli često prikazivani kao emocionalno i fizički udaljeni likovi. Sukegavin roman nudi savremeni pogled na ovu temu, ukazujući na mogućnost prevazilaženja barijera i transformisanja predrasuda. Na taj način, lepra se u književnoj reprezentaciji preoblikuje iz simbola društvene izolacije u simbol ljudske otpornosti. Analiza ističe uticaj stigme na lični identitet, emocionalnu stabilnost i potragu za prihvatanjem, doprinoseći savremenom razumevanju bolesti kao složenog fenomena koji obuhvata fizičke, psihološke i društvene dimenzije ljudskog iskustva.